Шахталық және ауыр өнеркәсіптік желдету жүйелерінде желдеткіштер көбіне тәулік бойы, аптасына 7 күн, тоқтаусыз жұмыс істеуге тиіс. Сондықтан «24/7 жұмыста желдеткіш таңдау критерийлері қандай?» деген сұрақ өте өзекті. Мұндай режим үшін стандартты желдеткіш емес, арнайы сенімділік деңгейі жоғары, ұзақмерзімді эксплуатацияға арналған шешім қажет. Дұрыс таңдау – қауіпсіздік, өндіріс тұрақтылығы және энергия шығыны үшін шешуші фактор.
Бірінші критерий – сенімділік және конструкция сапасы. 24/7 режимдегі желдеткіштің дөңгелегі, білігі, рамасы және корпусы үздіксіз жүктемеге төтеп беруі керек. Материалдардың сапасы, дәнекерленген тігістер, динамикалық баланс, дірілге қарсы шешімдер – бәрі ұзақмерзімді эксплуатацияға есептелуі тиіс. Шахталық негізгі желдеткіштерде әдетте күшейтілген конструкция, жоғары қауіпсіздік коэффициенттері және қатаң сынақ бағдарламасы қолданылады.
Екінші өте маңызды критерий – мойынтірек ресурсы және майлау жүйесі. Тәулік бойы айналатын білік пен дөңгелек үшін мойынтірек түйіндерінің сапасы, өлшемі және майлау тәсілі басты рөл атқарады. Өндірушінің каталогында көрсетілген L10 немесе L50 ресурсы нақты режимде (жүктеме, жылдамдық, температура) 24/7 жұмысқа жетерлік болуы керек. Кейбір үлкен желдеткіштерде майлау жүйесі орталықтандырылған, автоматты жүйемен қамтамасыз етіледі, бұл адам факторын азайтады және сервис интервалын ұзартады.
Үшінші критерий – энергия тиімділігі. 24/7 режимде жұмыс істейтін желдеткіштің энергия шығыны жылдық бюджетте үлкен үлеске ие болады. Сондықтан ПӘК-і жоғары модель таңдау өте маңызды. Жұмыс нүктесін ПӘК максимумына жақын орналастыру, жиілік түрлендіргіш арқылы режимдерді икемді басқару, қалақ бұрышын дұрыс реттеу – бәрі электр энергиясын үнемдеуге көмектеседі. Бұл әсіресе шахталық негізгі желдеткіштер үшін өзекті, өйткені олар мегаватт деңгейіндегі қуатта жұмыс істеуі мүмкін.
Төртінші критерий – қорғаныс деңгейі және ортаға сәйкестік. Газ немесе шаң жарылысы қаупі бар шахталарда Ex орындаудағы желдеткіш, ұшқынға қарсы конструкциялар, Ex моторлар және тиісті сертификаттар міндетті. Сонымен қатар IP54/IP55/IP65 сияқты қорғаныс дәрежесі, коррозияға төзімді бояу жүйесі, агрессивті газдар мен ылғалға төзімді материалдар таңдалады. 24/7 режимде кез келген коррозиялық ақау немесе оқшаулама бұзылуы тез арада авариялық тоқтауға әкелуі мүмкін.
Бесінші критерий – мониторинг және автоматтандыру. Тәулік бойы жұмыс істейтін желдеткіште температура, діріл, мойынтірек жағдайы, ток және кернеу сияқты параметрлерге онлайн мониторинг ұйымдастырған жөн. Датчиктер мен бақылау жүйесі арқылы потенциалды ақауларды ерте анықтауға болады, ал бұл жоспардан тыс тоқтап қалуды алдын ала болдырмауға мүмкіндік береді. Автоматты қорғаныс функциялары (аса қызу, асқын ток, діріл шегінен асу) қауіпсіздік үшін маңызды.
Алтыншы критерий – резервтік схема және сервистік қолжетімділік. 24/7 режимде «бір ғана» желдеткішке тәуелді болу қауіпсіз емес, сондықтан 1+1 (негізгі+резерв) немесе басқа N+1 схемасы қарастырылады. Резервтік агрегат негізгі желдеткішке тең немесе ең аз дегенде авариялық режимде қажетті минималды Q–ды бере алуы тиіс. Сонымен қатар қосалқы бөлшектердің (мойынтіректер, тығыздамалар, қалақтар) қолжетімділігі және өндірушінің сервистік қолдау бағдарламасы да таңдау кезінде үлкен мәнге ие.
Жетінші критерий – монтаж және техникалық қызмет көрсетуге ыңғайлылық. Үлкен желдеткіштерді итеріп шығару, мойынтірек блоктарын ауыстыру, моторды демонтаждау – бәрі арнайы алаң, крандық құрылғылар және қолжетімділік талап етеді. 24/7 режимдегі агрегатқа техникалық қызмет көрсету мүмкіндігі алдын ала жобада қарастырылмаса, кейінгі жөндеу жұмыстары өте қиын әрі қымбатқа түсуі мүмкін.
Қорытындылай келе, 24/7 режим үшін желдеткіш таңдауда тек Q–P параметрлерін қарау жеткіліксіз. Сенімділік, мойынтірек ресурсы, энергия тиімділігі, Ex және IP талаптары, мониторинг, резервтеу және сервис – бәрі кешенді түрде бағалануы тиіс. Осы критерийлерге сәйкес дұрыс таңдалған желдеткіш шахтаңыздың немесе өндірістік нысаныңыздың қауіпсіз әрі үздіксіз жұмысын қамтамасыз етеді.
