Көмір, металл, цемент және басқа да шаңды салаларда желдеткіштер өте қиын жағдайда жұмыс істейді. Ауа ағынымен бірге жүретін қатты бөлшектер қалақтар мен корпусқа соғылып, эрозия мен тозуды тездетеді, ал фильтрлер мен циклондар қосымша кедергі туғызады. Сондықтан «шаң көп ортаға таңдау: түзету коэффициенттері қандай?» деген сұрақ вентиляция инженерлері үшін өте өзекті. Мұнда тек Q–P параметрлерін ғана емес, тозуға төзімділік, ресурс және сервис стратегиясын да ескеру керек.
Бірінші кезекте, шаң көп ортада желдеткіштің материалдары мен конструкциясына түзету енгізіледі. Қалақтар мен корпус үшін қалыңырақ металл, тозуға төзімді болаттар немесе арнайы футеровка (қаптама) қолданылады; қозғалатын ағын аймақтарында ауыстырмалы тозу плиталары орнатылады. Бұл конструкцияны ауырлатып, өзіндік құнын арттырғанымен, ресурс пен қауіпсіздікті айтарлықтай көтереді. Кейде өндірісте «dust duty» немесе «abrasive duty» деп белгіленген арнайы сериялар ұсынылады – бұл шаңды ортаға бейімделген орындаулар.
Екінші маңызды аспект – гидравликалық кедергі. Шаң көп жүйелерде фильтрлер, циклондар, шаң жинағыштар және басқа да тазалау құрылғылары орнатылады, олардың әрқайсысы қысым шығынын арттырады. Уақыт өте келе бұл құрылғылардың бетіне шаң жиналып, кедергі нормадан да жоғары болуы мүмкін. Сондықтан есептік қысым Pесеп анықталғанда, фильтрлер мен шаң жинағыштар үшін қосымша «ластану» резерві енгізіледі. Мысалы, бастапқы таза фильтрге арналған ΔP орнына, белгілі бір уақыттан кейін шаң жинақталған кездегі ΔPmax есепке алынады, ал желдеткіш дәл осы ауыр режимде де қажетті Q-ды қамтамасыз етуге тиіс.
Үшінші – ағын параметрлеріне түзету. Шаңды ортада ауа ағынының жылдамдығын шамадан тыс көтеру эрозияны күшейтеді, шаңды қайта көтеріп, фильтрлерге түсетін жүктемені арттырады. Сондықтан жобалауда қималардағы ауа жылдамдығы ұсынылатын диапазоннан аспайтындай етіп таңдалады, ал қысымға «қауіпсіздік коэффициенті» енгізіледі. Бұл коэффициент шаң жинақталуы, қималардың тарылуы және бөлшектердің жабысуы нәтижесінде кедергінің өсуін компенсациялау үшін қажет.
Төртінші – ресурс пен қызмет көрсету интервалдары. Шаң көп жүйелерде желдеткіштің тозу жылдамдығы жоғары болғандықтан, мойынтіректер, тығыздамалар, қалақтар және футеровка үшін қысқартылған инспекция және ауыстыру интервалдары белгіленеді. Жобалау кезінде экономикалық есеп жүргізіліп, бастапқы қымбатырақ, бірақ тозуға төзімді шешімнің жалпы өмірлік цикл құны арзан, бірақ жиі жөндеуді қажет ететін нұсқадан тиімдірек екені жиі анықталады. Осылайша «түзету коэффициенттері» тек аэродинамикада емес, экономикалық бағалауда да көрініс табады.
Бесінші – Ex және ұшқынға қарсы талаптар. Көмір шаңы сияқты жарылғыш шаң бар жүйелерде қалақ пен корпус арасындағы саңылаулар, силумин сияқты ұшқынға қарсы материалдар, арнайы сақиналар және Ex моторлар қолданылады. Бұл да конструкцияға түзету енгізіп, стандартты орындауға қарағанда қатаңырақ талаптар қояды. Жобалаушы шаңның ғана емес, оның жарылғыштық қасиеттерін де ескеріп, тиісті сертификаттар мен стандарттарға сүйенуі тиіс.
Практикада «шаң көп ортаға түзету коэффициенттері» дегенде біз нақты формуладағы бір ғана санды емес, кешенді тәсілді түсінеміз: қысымға – шаң жинақталуы мен фильтр ластануын ескеретін резерв; материалдарға – тозуға төзімділік коэффициенті; сервиске – қысқартылған инспекция интервалы; энергия шығынына – фильтрлердің кезеңдік жуу/ауыстыруын есепке алатын түзету. Осылардың барлығы жобалық құжатта көрсетіліп, эксплуатация кезінде қадағаланады.
Егер сіз шаң көп ортаға арналған шахталық немесе өнеркәсіптік желдеткіш іздеп жүрсеңіз, зауыттан міндетті түрде «dust/abrasive duty» опциялары, тозуға төзімді футеровка, фильтр/шаң жинағыштардағы қысым шығындарын есептеу және жоспарлы сервис регламенті бойынша кеңес сұрағаныңыз жөн. Сонда желдеткіш тек есептік Q–P режимін ғана емес, нақты шаңды жағдайда ұзақмерзімді сенімділікті де қамтамасыз етеді.
Желдеткіш модельдері
Барлық сериялар мен санаттарды жылдам қарап шығу үшін өнімдер бөліміне кіріп, толық модельдер тізімі мен каталогпен танысыңыз.
