Шахталық желдету жүйесін жобалағанда кейде 1-сатылы желдеткіш жеткілікті болса, кейде қажетті қысымға жету үшін 2-сатылы немесе екісатылы схема қажет болады. Сондықтан «1-сатылы vs 2-сатылы шахталық желдеткіш бағасы қалай?» деген сұрақ – техникалық та, экономикалық та тұрғыдан маңызды. Баға айырмасын дұрыс түсіну үшін сатылар санының конструкцияға, материалдарға, ПӘК-ке және жалпы жоба шығындарына қалай әсер ететінін қарастыру қажет.
1-сатылы шахталық желдеткіш – бір дөңгелекті (осьтік немесе центрифугалық) және бір ағындық кезеңнен тұратын стандартты схема. Оның конструкциясы салыстырмалы түрде қарапайым, корпусы мен дөңгелегі бір кезеңдегі қысымға есептеледі, мойынтірек түйіндері мен білік өлшемдері бір дөңгелектің жүктемесіне бейімделген. Жобалау, өндіріс және баланстау процестері де қысқа, нәтижесінде 1-сатылы желдеткіштің өзіндік құны төменірек болады.
2-сатылы шахталық желдеткіште қысым екі кезеңде қалыптасады. Бұл осьтік желдеткіштерде бір осьте орналасқан екі дөңгелек немесе екі бөлек корпусқа орнатылған дөңгелектер, ал центрифугалықта – екі кезеңді ағындық бөліктер болуы мүмкін. Мұндай схема жоғары қысымды немесе күрделі желілік кедергілерді жабу үшін қажет. Екі сатылы конструкцияда метал шығыны, дөңгелек саны, мойынтірек тораптарының өлшемдері, корпус қалыңдығы және жалпы массасы артады. Қосымша сатылар жобалау мен өндірісті күрделендіреді, бұл тікелей бағаны өсіреді.
Сонымен қатар 2-сатылы желдеткіште мотор қуаты да жоғары болуы мүмкін немесе кейбір конфигурациялар екі моторды қажет етеді. Бұл жағдайда электр жабдықтарының құны, іске қосу аппаратурасы, басқару шкафтары мен қорғаныс жүйелері де қымбаттайды. Бірнеше кезеңді ағындық бөліктер үшін діріл, динамикалық баланстау, мойынтірек қызуы сияқты параметрлерді бақылау маңыздырақ болады, сондықтан қосымша датчиктер және мониторинг шешімдері енгізіледі. Бұл элементтер де екісатылы желдеткіштің толық комплект құнына қосылады.
Алайда сатылар саны артып, баға өссе де, 2-сатылы схема әрқашан «қымбат шешім» дегенді білдірмейді. Көптеген жобаларда стандартты бір сатылы желдеткіш қажетті қысымға жете алмайды немесе өте үлкен диаметр мен жылдамдық талап етеді, бұл ғимарат өлшемін, іргетас пен монтаж шығындарын арттырады. Екісатылы немесе қарсы айналатын осьтік/центрифугалық схема компакттырақ корпус арқылы жоғары қысымға жетуге мүмкіндік беріп, жалпы жоба шығындарын (жабдық+ғимарат+монтаж+энергия шығыны) азайта алады. Яғни жабдықтың өзі қымбат болса да, бүкіл жүйе бойынша үнем болуы мүмкін.
Баға тұрғысынан қарағанда, бірдей Q үшін 2-сатылы шахталық желдеткіштің бастапқы құны 1-сатылыға қарағанда айтарлықтай жоғары болуы қалыпты. Нақты айырма қысым деңгейіне, Ex талаптарына, орта сипатына (газ, шаң, абразив), материалдарға (тозуға төзімді болат, футеровка), дыбыс пен діріл нормаларына және басқару жүйесінің күрделілігіне байланысты. Кейбір жағдайларда 2-сатылы шешім 1-сатылыдан 30–60% немесе одан да жоғары қымбат болуы мүмкін, бірақ бұл жобаның жалпы контекстінде бағалануы тиіс.
Практикада 1-сатылы мен 2-сатылы желдеткіштің баға айырмасын бағалау үшін, алдымен желілік есеп жүргізіліп, қажетті Q–P нүктесі анықталады. Егер бұл нүкте 1-сатылы желдеткіш диапазонында орналасса, екі нұсқаға (1-сатылы және 2-сатылы) ғана емес, осьтік және центрифугалық вариацияларға да техникалық ұсыныс сұрау пайдалы. Осылайша сіз жабдықтың бастапқы құнын, ПӘК-ін, энергия шығынын және монтаж ерекшеліктерін салыстыра аласыз. Ал егер есеп нәтижесінде қажетті қысым тек 2-сатылы схема арқылы ғана қамтамасыз етілетіні анық болса, онда бір сатылыға қарағанда «қымбат» деп емес, «талапқа сәйкес жалғыз шешім» ретінде қарастыру қажет.
Шахталық негізгі желдету жүйелері көбінесе жоғары қысым мен үлкен ауа шығынына есептелген, сондықтан 1-сатылы және 2-сатылы желдеткіштердің күрделі салыстыруы дәл осы сегментте жиі кездеседі. Егер сіз өз шахтаңыз үшін қысым және сатылар саны тұрғысынан қандай конфигурацияның техникалық және экономикалық жағынан тиімді екенін білгіңіз келсе, негізгі желдеткіштерге арналған модельдер қатарын қарап шығып, одан кейін инженерлік есеп негізіндегі жеке ұсыныс сұрау ең дұрыс қадам болады.
Шахталық негізгі желдеткіштер
Жалпы шахталық желдетуге арналған негізгі желдеткіштер: таңдау, техникалық параметрлер, баға ұсынысы және жеткізу бойынша кеңес.
