«Екі желдеткішті тізбектей қоссақ, қысым қаншаға өседі?» деген сұрақ көбіне жергілікті немесе шахталық желдету жүйесінде қысым жеткіліксіз болғанда туындайды. Теорияда сериялы (тізбектей) қосу кезінде екі желдеткіш бір ағынды бірінен соң бірі күшейтіп, қысым шамамен қосылады, ал ауа шығыны Q шамасы бірдей болып қалады. Дегенмен бұл тек идеал жағдайда, бірдей модельдер және дұрыс жұмыс нүктесінде ғана орындалатын жуықтау, ал нақты жобада қысымның қаншаға өсетінін міндетті түрде есеппен тексеру қажет.
Тізбектей қосу дегеніміз – бір желдеткіштің шығысы екіншісінің кірісіне жалғанып, ауа бір бағытта екі агрегат арқылы өтеді. Мысалы, жергілікті желдеткіштен шыққан ауа одан әрі екінші желдеткішке түседі немесе негізгі желдеткіштің алдында/кейін қосымша күшейткіш ретінде екінші вентилятор орнатылады. Егер екі желдеткіш бірдей типті, бірдей айналу жылдамдығында және бірдей Q–P сипаттамалары бар болса, теориялық тұрғыдан есептік Q нүктесінде олардың толық қысымы P≈P1+P2 болады.
Алайда практикада қысымның осылай «математикалық» қосылуына бірқатар фактор әсер етеді. Біріншіден, желілік кедергі (құбырлар, рукавтар, қазбалар, иіндер, торлар) қысымға тәуелді Q–P жүйелік қисықты қалыптастырады. Екі желдеткіш тізбектей қосылғанда, жаңа жұмыс нүктесі осы жүйелік қисық пен желдеткіштердің қосынды сипаттамасының қиылысында орналасады. Егер бастапқы желдеткіш жүйеге «дәл сәйкес» таңдалмаған болса, екінші желдеткіш қосылғанда Q шамасы да, тиімділік те айтарлықтай өзгеруі мүмкін.
Екіншіден, тізбектей қосылатын желдеткіштердің модельдері міндетті түрде үйлесімді болуы керек. Егер бірінші желдеткіштің Q–P қисығы екіншісіне қарағанда мүлде басқа диапазонда болса, біреуі «дроссель» рөлін атқарып, екіншісінің ағынын шектейді. Мұндай жағдайда қысым күткен деңгейде өспейді, кейде тіпті діріл, шу, рециркуляция және тұрақсыз жұмыс режимдері пайда болады. Сондықтан екі түрлі модельді жай ғана тізбектей жалғау – қауіпті және техникалық тұрғыдан негізсіз шешім болуы мүмкін.
Үшіншіден, тізбектей қосу кезінде аралық учаскедегі ағынның жылдамдығы, температурасы және шу деңгейі де артады. Бұл рукав пен құбырлардың тозуын тездетіп, қосымша акустикалық мәселелер тудыруы мүмкін. Шахта жағдайында аралық камерада газ және шаң концентрацияларының өзгеруі де есепке алынуы тиіс. Кей жағдайларда тізбектей қосылған желдеткіштер арасына компенсациялық камера немесе дыбыс бәсеңдеткіш орнату қажет.
Практикада қысымды арттыру үшін екі желдеткішті тізбектей қолдану шешімі мына тәртіппен негізделеді: алдымен желілік есеп жүргізіліп, қазіргі Q–P нүктесі мен жүйелік кедергі анықталады; содан кейін бірінші желдеткіштің нақты сипаттамасы ескеріледі; кейін қосылатын екінші желдеткіштің Q–P қисығы қосынды сипаттама ретінде қарастырылады; соңында жаңа жұмыс нүктесі есептеліп, қысымның қаншаға өсетіні анықталады. Жиі жағдайда теориялық «екі есе қысым» орнына 1,5–1,7 еселік өсім ғана алынады, ал кейде жүйе ерекшеліктеріне байланысты одан да аз болуы мүмкін.
Егер қысым жеткіліксіз болса, әрқашан екі желдеткішті тізбектей қосу ең жақсы шешім бола бермейді. Альтернатив ретінде бір қуаттырақ немесе 2-сатылы желдеткішке ауысу, рукав диаметрін үлкейту, желілік кедергіні азайту, шахта вентиляция сұлбасын оңтайландыру қарастырылуы мүмкін. Сондықтан сериялы қосу туралы шешім қабылдамас бұрын, желдеткіш өндірушісімен және вентиляция инженерімен бірге режимдерді есептеп, техникалық және экономикалық жағынан салыстырып алған дұрыс.
