Шахта немесе өнеркәсіптік нысан үшін желдеткіш пен мотор таңдағанда «IP55/IP65 нұсқасы бағаға қанша қосады?» деген сұрақ жиі қойылады. IP коды – жабдықтың шаң мен ылғалдан қорғаныс дәрежесін сипаттайтын халықаралық белгі. Қорғаныс деңгейі көтерілген сайын конструкция күрделенеді, материал шығыны мен өңдеу талаптары өседі, сондықтан IP55/IP65 нұсқасы әдеттегі IP54 немесе одан төмен конфигурацияға қарағанда қымбат болады. Бірақ бұл өсім босқа емес, нақты жұмыс ортасында сенімділік пен қызмет мерзімін арттыру үшін қажет.
IP54 нұсқасында корпус шаңның көп бөлігін ұстап, шашыраған судан қорғайды. Мұндай деңгей желдеткіш ғимаратында, салыстырмалы құрғақ және тазалау мүмкіндігі бар бөлмелерде жеткілікті болуы мүмкін. IP55-те су ағынына қарсы қорғаныс күшейтіледі: тығыздау элементтері, сальниктер, корпус түйіндерінің қосымша герметизациясы қолданылады. Бұл әсіресе сыртта, жауын-шашын әсері бар аймақтарда немесе құбырларды жуу, суландыру сияқты процестер жүретін учаскелерде маңызды. IP65 деңгейінде шаңға толықтай дерлік герметикалық қорғаныс қамтамасыз етіледі, яғни майда шахталық шаң, цемент, кен шаңы сияқты бөлшектер мотордың ішкі бөліктеріне минималды түрде ғана ене алады.
Осындай қорғаныс дәрежесін қамтамасыз ету үшін өндіруші корпус геометриясын, тығыздау тораптарын, клеммалық қорапты, кабель енгізулерін және желдету арналарының құрылымын өзгертеді. Үлгілі IP65 моторда, мысалы, қосымша лабиринттік тығыздамалар, сапалы резеңке немесе полиуретан сальниктер, IP-сы жоғары клеммалық қорап, күшейтілген сырты қаптама болады. Бұл элементтердің әрқайсысы материал мен еңбек шығынын арттырады, сондықтан бағасына да әсер етеді.
Желдеткіштің өзінде де IP55/IP65 нұсқасы бағаны өсіруі мүмкін. Егер мотор желдеткіш корпусына фланецпен бекітілсе, қосымша тығыздау сақиналары, діңгек аймағында герметизация, кейде қос қабатты қаптама қолданылады. Жерасты камераларында конденсат пен су шашырауы көп болса, корпус пен клеммалық қорапқа қосымша су ағызу арналары, коррозияға төзімді бояу жүйесі енгізіледі. Бұл элементтердің барлығы базалық конфигурациямен салыстырғанда өзіндік құнды арттырады.
Баға айырмашылығы нақты модельге, қуатқа және өндірушінің стандарттарына байланысты өзгерсе де, тәжірибеде IP54-тен IP55-ке ауысу кейбір желдеткіш-мотор комплектілері үшін салыстырмалы түрде аз өсім береді (жобада әдетте шағын пайыздық үлес), ал IP65 деңгейіне көтерілу бірқатар серияда едәуір қымбат болуы мүмкін. Себебі толық шаң өткізбейтін конструкцияны жасау үшін қосымша металл, тығыздағыш материалдар, күрделірек құрастыру операциялары қажет. Дегенмен бұл өсімді ұзақ мерзімді перспективада қызмет мерзімі мен сенімділік есебінен жиі ақтауға болады.
Шахта жағдайында IP таңдау кезінде тек бастапқы бағаны емес, нақты жұмыс ортасын есепке алу маңызды. Егер желдеткіш ғимарат ішінде, салыстырмалы таза және құрғақ ортада жұмыс істесе, IP54–IP55 жеткілікті болуы мүмкін, ал IP65-ке қосымша төлеу экономикалық жағынан аса қажетті емес. Керісінше, шаң өте көп, су шашырауы мен конденсат тұрақты, техникалық қызмет көрсету қиын учаскелерде IP65 мотор және электр бөліктеріне инвестиция жасау жоспардан тыс тоқтап қалуды, орамдардың күйіп кетуін және апаттық жөндеулерді азайтып, жалпы шығынды төмендетеді.
Сондықтан «IP55/IP65 нұсқасы бағаға қанша қосады?» деген сұрақты қоюмен қатар, «менің нысаным үшін қай деңгейді таңдау қауіпсіз әрі экономикалық тиімді?» деген сұрақты да бірге қарастырған дұрыс. Коммерциялық ұсыныс сұрағанда, жабдықтаушыдан дәл сол модель бойынша бірнеше IP нұсқасын бағаларымен бірге көрсетуін сұраңыз. Сонда сіз нақты баға айырмасын, тәуекелдерді және күтілетін қызмет мерзімін салыстырып, шахтаңыздың жағдайына ең сәйкес конфигурацияны таңдай аласыз.
