Diagnostyka drganiowa jest jedną z najważniejszych metod oceny stanu technicznego wentylatorów stosowanych w systemach wentylacji kopalnianej. Polega ona na pomiarze i analizie drgań generowanych przez zespół napędowy, wirnik oraz konstrukcję nośną wentylatora. Charakterystyczne zmiany poziomu i widma drgań pozwalają wykryć niewyważenie wirnika, luzy w połączeniach mechanicznych, zużycie łożysk oraz inne nieprawidłowości, zanim dojdzie do poważnej awarii. Dzięki temu możliwe jest planowanie prac remontowych w dogodnym terminie, bez konieczności nagłego zatrzymywania przewietrzania wyrobisk.
W diagnostyce drganiowej wykorzystuje się czujniki przyspieszeń, prędkości lub przemieszczeń montowane na obudowie wentylatora, na łożyskach oraz na konstrukcji fundamentu. Zebrane sygnały są rejestrowane przez aparaturę pomiarową, a następnie analizowane z użyciem specjalistycznego oprogramowania. Uzyskane widma częstotliwościowe pozwalają powiązać określone składowe drgań z konkretnymi zjawiskami, na przykład uszkodzeniem bieżni łożyska, niewspółosiowością wałów czy rezonansami konstrukcji. W kopalniach pomiary prowadzi się w sposób cykliczny lub ciągły, w ramach systemów monitoringu pracy wentylatorów.
Regularnie prowadzona diagnostyka drganiowa zwiększa bezpieczeństwo i niezawodność systemu wentylacji kopalnianej. Pozwala ograniczyć liczbę nagłych awarii, zminimalizować ryzyko uszkodzenia kosztownych podzespołów oraz lepiej planować przestoje remontowe. Informacje uzyskane z analiz drgań stanowią również cenne źródło danych do oceny jakości montażu, skuteczności wyważania oraz poprawności doboru fundamentów i elementów mocujących. W efekcie diagnostyka drganiowa staje się kluczowym narzędziem inżyniera odpowiedzialnego za eksploatację wentylatorów górniczych.