Górniczy wentylator budowy przeciwwybuchowej jest kluczowym urządzeniem w systemie wentylacji kopalni, w których występuje zagrożenie metanowe lub pyłowe. Jego zadaniem jest nie tylko dostarczanie świeżego powietrza i odprowadzanie zanieczyszczeń, lecz także zapewnienie, że sam proces wentylacji nie stanie się potencjalnym źródłem zapłonu. Budowa przeciwwybuchowa oznacza, że wszystkie elementy konstrukcyjne i elektryczne wentylatora zaprojektowano tak, aby zminimalizować ryzyko powstania iskier, przegrzewania oraz przeniesienia płomienia na otoczenie.
Konstrukcja górniczego wentylatora budowy przeciwwybuchowej obejmuje wzmocnioną obudowę, odpowiednio dobrane materiały wirnika, solidne mocowania oraz system uszczelnień dopasowany do warunków panujących w wyrobiskach. Szczególną uwagę zwraca się na chłodzenie silnika, odprowadzanie ciepła z łożysk oraz zabezpieczenie wszystkich części przewodzących prąd. Dzięki temu wentylator może pracować w sposób ciągły, również w rejonach o podwyższonym stężeniu metanu i pyłu, bez ryzyka utraty właściwości przeciwwybuchowych.
W praktyce górniczy wentylator budowy przeciwwybuchowej stosuje się jako jednostkę główną, rejonową lub miejscową, w zależności od wymaganych parametrów wydajności i sprężu. Może on współpracować z przewodami elastycznymi, kanałami stalowymi oraz rozbudowanym systemem klap i przepustnic, pozwalając na precyzyjne sterowanie przepływem powietrza w sieci wyrobisk. Odpowiedni dobór urządzenia opiera się na obliczeniach wentylacyjnych oraz analizie kategorii zagrożenia wybuchem w poszczególnych rejonach.
Eksploatacja górniczego wentylatora budowy przeciwwybuchowej wymaga regularnych przeglądów, testów szczelności oraz kontroli stanu mechanicznego i elektrycznego. Wszelkie prace serwisowe muszą być prowadzone zgodnie z dokumentacją urządzenia oraz przepisami dotyczącymi eksploatacji maszyn w atmosferach wybuchowych. Prawidłowo utrzymany wentylator tego typu znacząco podnosi poziom bezpieczeństwa w kopalni i stanowi podstawę niezawodnego systemu przewietrzania wyrobisk.