Modernizacja energooszczędna systemu wentylacji kopalni jest odpowiedzią na rosnące koszty energii oraz wymagania dotyczące ograniczenia wpływu działalności górniczej na środowisko. Polega ona na wymianie przestarzałych wentylatorów na urządzenia o wyższej sprawności, zastosowaniu regulacji prędkości obrotowej oraz optymalizacji układu przewodów. Dzięki temu można zmniejszyć zużycie energii elektrycznej przy zachowaniu lub nawet poprawie parametrów przewietrzania wyrobisk.
Ważnym elementem modernizacji energooszczędnej jest analiza istniejącej sieci wentylacyjnej. Ocenia się rozkład ciśnień, przepływ powietrza w poszczególnych odgałęzieniach oraz stan techniczny przewodów i tam. Na podstawie tych danych dobiera się nowe wentylatory główne i pomocnicze, których charakterystyki lepiej odpowiadają rzeczywistym potrzebom kopalni. Zastosowanie urządzeń o wyższej sprawności aerodynamicznej pozwala uzyskać wymagane parametry przy mniejszym poborze mocy.
Kolejnym krokiem modernizacji energooszczędnej jest wprowadzenie regulacji prędkości obrotowej, zazwyczaj za pomocą przemienników częstotliwości. Umożliwia to dostosowanie pracy wentylatorów do aktualnego zapotrzebowania na powietrze, zależnego od liczby czynnych przodków, zmiany planu wydobycia oraz warunków atmosferycznych. Zamiast pracy ze stałą prędkością i dławienia przepływu, system wentylacyjny może dynamicznie reagować na zmiany, ograniczając niepotrzebne straty energii.
Modernizacja energooszczędna przynosi korzyści nie tylko w postaci niższych rachunków za energię, lecz także w zakresie bezpieczeństwa i trwałości sprzętu. Nowoczesne wentylatory górnicze charakteryzują się niższym poziomem drgań i hałasu, lepszym chłodzeniem łożysk oraz łatwiejszą obsługą serwisową. W połączeniu z systemem monitoringu pracy urządzeń oraz właściwą eksploatacją modernizacja przyczynia się do stabilnej wentylacji kopalni, ograniczenia emisji i poprawy komfortu pracy załogi.