Naziemny wentylator główny to podstawowe urządzenie powierzchniowe odpowiedzialne za wentylację główną kopalni. Montuje się go zwykle przy szybie wydechowym lub w stacji wentylatorów głównych, gdzie wytwarza wymagany spadek ciśnienia w całej sieci wyrobisk. Dzięki temu możliwy jest stały przepływ świeżego powietrza do podziemia oraz skuteczne odprowadzanie zanieczyszczonej atmosfery z rejonów robót górniczych na powierzchnię.
Konstrukcja naziemnego wentylatora głównego dobierana jest pod kątem dużych wydajności i sprężu, a także niezawodności pracy w ruchu ciągłym. Stosuje się maszyny osiowe, promieniowe lub przeciwbieżne, często w wykonaniu przeciwwybuchowym, przystosowane do pracy w kopalniach metanowych i pyłowych. Obudowa, fundamenty, układ napędowy i aparatura regulacyjna tworzą zespół, który musi wytrzymać długotrwałe obciążenia mechaniczne i wibracyjne.
W ramach naziemnej stacji wentylatorów głównych montuje się układy klap, przepustnic oraz kanałów wlotowych i wylotowych, umożliwiające pracę wentylatorów podstawowych, rezerwowych oraz realizację rewersji przepływu powietrza. Całość wspierana jest przez system automatyki i nadzoru, który monitoruje parametry pracy, takie jak wydajność, spręż, pobór mocy, drgania i hałas. Dzięki temu możliwe jest szybkie reagowanie na zmiany w warunkach wentylacyjnych kopalni.
Prawidłowa eksploatacja naziemnego wentylatora głównego wymaga planowych przeglądów, regularnych pomiarów stanu technicznego oraz ścisłego przestrzegania przepisów górniczych. Konieczna jest kontrola stanu wirników, łożysk, elementów nośnych, a także urządzeń pomocniczych, takich jak tłumiki hałasu i systemy smarowania. Dobrze zaprojektowany i utrzymany naziemny wentylator główny gwarantuje stabilną i bezpieczną wentylację całego zakładu górniczego.