Pomiary wydajności powietrza są niezbędnym elementem kontroli działania systemu wentylacji kopalnianej. Pozwalają one sprawdzić, czy przepływy powietrza w wyrobiskach odpowiadają wartościom zaprojektowanym i czy górnicze wentylatory główne oraz miejscowe pracują zgodnie ze swoimi charakterystykami. Bez rzetelnych pomiarów nie jest możliwe wiarygodne ocenienie skuteczności przewietrzania oraz spełnienia wymagań dotyczących bezpieczeństwa pracy pod ziemią.
Podczas pomiarów wydajności stosuje się różne metody, w zależności od typu przekroju i warunków w wyrobisku. Wykorzystuje się anemometry skrzydełkowe, rurki spiętrzające, a także specjalne urządzenia do pomiaru przepływu w przewodach wentylacyjnych. Wyniki pomiarów przelicza się na strumień objętościowy, uwzględniając wielkość przekroju oraz rozkład prędkości. Pomiary wykonywane są w charakterystycznych punktach sieci, co pozwala odtworzyć rzeczywisty obraz rozdziału powietrza w kopalni.
Regularne pomiary wydajności powietrza umożliwiają wychwycenie zmian spowodowanych przebudową wyrobisk, nieszczelnościami w przewodach, zużyciem wentylatorów lub niewłaściwą regulacją zaworów. Na tej podstawie można korygować nastawy, wzmacniać przewietrzanie w krytycznych rejonach oraz wprowadzać działania oszczędzające energię, takie jak dostosowanie pracy wentylatorów do aktualnego zapotrzebowania. Pomiary wydajności powietrza są więc kluczowym narzędziem nadzoru nad górniczym systemem wentylacyjnym i nieodłącznym elementem bezpiecznej eksploatacji kopalni.