Przeciwwybuchowy wentylator tunelowy jest urządzeniem przeznaczonym do przewietrzania tuneli, korytarzy komunikacyjnych oraz wyrobisk o podobnej geometrii, w których istnieje ryzyko powstania atmosfer wybuchowych. W górnictwie oraz podczas budowy tuneli komunikacyjnych i technicznych może dochodzić do gromadzenia się gazów palnych, pyłów oraz spalin z maszyn. Wentylator tunelowy w wykonaniu przeciwwybuchowym zapewnia bezpieczne usuwanie tych zanieczyszczeń i doprowadzanie świeżego powietrza do stref roboczych.
Konstrukcja przeciwwybuchowego wentylatora tunelowego uwzględnia długie odcinki przewodów, często o zmiennej średnicy, oraz obecność łuków i załamań trasy. Urządzenie musi wytwarzać odpowiedni spręż, aby pokonać opory przepływu, a jednocześnie zachować wysoką sprawność energetyczną. Wirniki i obudowy projektowane są tak, aby ograniczać straty przepływowe, a zastosowane materiały i rozwiązania konstrukcyjne spełniają wymagania dotyczące budowy przeciwwybuchowej dla danej klasy strefy zagrożenia.
W praktyce przeciwwybuchowy wentylator tunelowy współpracuje z przewodami elastycznymi lub sztywnymi, które mogą być dowolnie wydłużane w miarę postępu robót. System sterowania umożliwia regulację wydajności w zależności od intensywności prac, liczby pracujących maszyn i aktualnych warunków atmosferycznych w tunelu. W razie konieczności możliwe jest również tworzenie układów wielostopniowych, w których kilka wentylatorów pracuje szeregowo lub równolegle, zapewniając odpowiedni rozkład ciśnień i przepływów.
Eksploatacja przeciwwybuchowego wentylatora tunelowego wymaga stałego nadzoru nad stanem przewodów, połączeń, uszczelnień oraz elementów mechanicznych. Należy regularnie sprawdzać mocowania, łożyska, stan powłok ochronnych i działanie zabezpieczeń elektrycznych. Szczególne znaczenie ma utrzymanie drożności przewodów i unikanie nadmiernego gromadzenia się pyłu, który mógłby zwiększać ryzyko zapłonu. Dzięki właściwemu doborowi i utrzymaniu przeciwwybuchowego wentylatora tunelowego możliwe jest prowadzenie robót w tunelach i wyrobiskach w sposób bezpieczny i zgodny z wymaganiami przepisów.