Redukcja zapylenia jest jednym z kluczowych zadań systemów wentylacji i ochrony środowiska pracy w kopalniach węgla oraz innych zakładach wydobywczych. Wysokie stężenie pyłu węglowego nie tylko obniża komfort pracy i negatywnie wpływa na zdrowie pracowników, lecz także stwarza poważne zagrożenie wybuchowe. Dlatego w nowoczesnych kopalniach stosuje się kompleksowe rozwiązania, łączące intensywną wentylację, odpylanie oraz zraszanie, których celem jest utrzymanie zapylenia na możliwie niskim poziomie.
Podstawą redukcji zapylenia jest prawidłowo zaprojektowany system przewietrzania, zapewniający odpowiednie ilości powietrza w całej sieci wyrobisk. Wentylatory główne, rejonowe i miejscowe doprowadzają świeże powietrze do stref roboczych oraz odprowadzają zanieczyszczone masy gazowe i pył na powierzchnię. Uzupełnieniem tego są urządzenia odpylające, takie jak wentylatory odpylające, komory zraszające czy filtry, które usuwają z powietrza znaczną część cząstek stałych.
Istotnym elementem strategii redukcji zapylenia jest zraszanie wody w miejscach powstawania pyłu. Zraszacze montuje się na kombajnach, przenośnikach taśmowych, punktach przeładunku oraz przy oddawaniu urobku. W połączeniu z mokrą filtracją pyłu i lokalnymi systemami odpylającymi pozwala to na skuteczne ograniczenie emisji. Wprowadza się także rozwiązania organizacyjne, takie jak odpowiednie planowanie robót, ograniczanie czasu przebywania załogi w najbardziej zapylonych strefach oraz stosowanie środków ochrony osobistej.
Skuteczna redukcja zapylenia wymaga stałego monitorowania stężeń pyłu w kluczowych punktach sieci wyrobisk. Wyniki pomiarów służą do oceny efektywności zastosowanych rozwiązań technicznych i ewentualnej korekty parametrów pracy wentylatorów oraz instalacji odpylających. Regularne przeglądy i konserwacja urządzeń, szkolenia załogi oraz inwestycje w nowoczesne technologie zraszania i filtracji są niezbędne, aby utrzymać wysoki poziom bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w kopalniach. Redukcja zapylenia jest więc procesem ciągłym, wymagającym ścisłej współpracy służb wentylacyjnych, BHP i produkcyjnych.