Urządzenia do redukcji pyłu stanowią zbiór rozwiązań technicznych, których celem jest obniżenie stężenia cząstek stałych w powietrzu, szczególnie w kopalniach węgla oraz zakładach przetwórstwa surowców mineralnych. W skład takiego systemu wchodzą między innymi wentylatory odpylające, komory zraszające, filtry workowe, cyklony oraz układy transportu i utylizacji powstałego szlamu lub pyłu. Prawidłowo zaprojektowane urządzenia do redukcji pyłu są nieodzowne dla zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w górnictwie.
W kopalniach węgla szczególnie skuteczne są rozwiązania łączące intensywne przewietrzanie z mokrym odpylaniem. Wentylatory odpylające odciągają zapylone powietrze z miejsc emisji i kierują je do komór, w których jest ono zraszane wodą. Cząstki pyłu węglowego wiążą się z kroplami, tworząc zawiesinę, która następnie odprowadzana jest do osadników. Uzupełnieniem tych systemów są filtry mechaniczne, separatory oraz urządzenia kontrolujące wydajność i ciśnienie w poszczególnych gałęziach instalacji.
Urządzenia do redukcji pyłu projektuje się z uwzględnieniem charakterystyki procesu technologicznego, wielkości emisji oraz wymagań prawnych dotyczących dopuszczalnych stężeń. Istotny jest dobór odpowiednich parametrów przepływu, tak aby punkt odciągu pyłu był umieszczony jak najbliżej źródła jego powstawania. W praktyce stosuje się liczne punkty odciągowe połączone siecią przewodów z centralnymi lub rejonowymi jednostkami oczyszczającymi, co pozwala na elastyczne dopasowanie systemu do zmian organizacji pracy.
Eksploatacja urządzeń do redukcji pyłu wymaga ciągłego nadzoru nad stanem technicznym elementów zraszających, filtrujących i transportujących zanieczyszczenia. Konieczne jest regularne czyszczenie filtrów, usuwanie osadów z komór odpylających, kontrola zużycia dysz, a także monitoring stężeń pyłu w wybranych punktach wyrobisk. Odpowiednio utrzymywane urządzenia do redukcji pyłu przyczyniają się do zmniejszenia ryzyka wybuchu pyłu węglowego, poprawy komfortu pracy załogi oraz wydłużenia żywotności maszyn i instalacji wentylacyjnych.