Wentylator do odpylania to kluczowy element instalacji ograniczającej zapylenie w wyrobiskach podziemnych i w strefach przeróbki. Jego zadaniem jest wytworzenie stabilnego przepływu, który przechwytuje pył u źródła (przy urabianiu, przesypach, kruszarkach, przesiewaczach) i kieruje go do urządzeń filtracyjnych. W praktyce wpływa to bezpośrednio na bezpieczeństwo pracy, widoczność, obciążenie układu oddechowego oraz ograniczenie osiadania pyłu na urządzeniach.
Dobór wentylatora odpylającego zawsze zaczyna się od określenia wydatku powietrza i wymaganego sprężu. Spręż powinien uwzględniać straty ciśnienia na rurociągach, kolanach, przepustnicach, cyklonach oraz filtrach. Typową pułapką jest zaniżenie oporów filtracji: wraz z zabrudzeniem wkładów rośnie spadek ciśnienia, więc potrzebny jest zapas do utrzymania wymaganej prędkości zasysania przy źródle emisji.
W kopalniach wentylator do odpylania pracuje często w środowisku o podwyższonym zapyleniu i wilgotności, dlatego ważne są: odporność na ścieranie, uszczelnienia, stabilne łożyskowanie i możliwość kontroli drgań. Jeśli instalacja obsługuje pyły o podwyższonym ryzyku zapłonu, należy dobrać rozwiązanie zgodne z wymaganiami bezpieczeństwa dla stref zagrożonych wybuchem oraz zadbać o uziemienie i ograniczenie elektryzowania się instalacji.
Współpraca z urządzeniami odpylającymi powinna być zaprojektowana jako cały układ: króćce, średnice przewodów, punkty rewizyjne, klapy zwrotne i regulacja przepływu. Dobrą praktyką jest stosowanie łagodnych łuków, minimalizacja nagłych zwężeń oraz przewidywanie miejsc odkładania się pyłu. W eksploatacji liczą się przeglądy, czyszczenie przewodów, kontrola szczelności oraz obserwacja zmian poboru mocy i drgań, bo często są pierwszym sygnałem narastających oporów lub niewyważenia wirnika.
Właściwie dobrany i utrzymany wentylator do odpylania wspiera wentylację odpylającą, poprawia parametry BHP i pomaga utrzymać stabilne warunki produkcji w zakładzie górniczym.