Wentylator okrętowy jest specjalistycznym urządzeniem stosowanym na statkach transportujących surowce mineralne, takie jak węgiel, ruda żelaza, koncentraty metali czy kruszywa. Jego zadaniem jest zapewnienie wymiany powietrza w ładowniach, pomieszczeniach technicznych oraz przestrzeniach pomocniczych, w których może gromadzić się pył, wilgoć lub gazy powstające w trakcie transportu materiałów. Prawidłowo zaprojektowany system wentylacji okrętowej ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa załogi, utrzymania jakości ładunku oraz ochrony przed korozją konstrukcji statku.
Wentylatory okrętowe dostosowane do transportu surowców górniczych muszą uwzględniać specyfikę ładunków sypkich, które podczas załadunku i wyładunku generują duże ilości pyłu. Stosuje się zarówno wentylatory promieniowe, jak i osiowe, odporne na pracę w środowisku morskim o podwyższonej wilgotności, zasoleniu i zmiennych temperaturach. Elementy konstrukcyjne wykonuje się z materiałów o zwiększonej odporności na korozję, a kanały nawiewne i wywiewne projektuje tak, aby zapewnić równomierny przepływ powietrza przez całą objętość ładowni.
W przypadku statków przewożących materiały mogące emitować gazy lub tworzyć zapylone atmosfery o podwyższonym ryzyku zapłonu, konieczne jest stosowanie wentylatorów w wykonaniu przeciwwybuchowym. Dotyczy to między innymi transportu węgla, który może wydzielać gazy oraz tworzyć mieszaniny pyłowo–powietrzne. Systemy wentylacji okrętowej łączy się wtedy z czujnikami stężenia gazów, systemami alarmowymi oraz procedurami monitorowania atmosfery w ładowniach.
Eksploatacja wentylatora okrętowego obejmuje regularne przeglądy stanu wirnika, obudowy, zabezpieczeń antykorozyjnych, łożysk oraz układów sterowania. Wymagane jest czyszczenie kanałów wentylacyjnych, usuwanie osadów oraz kontrola wydajności w różnych warunkach obciążenia. Współpraca z systemami górniczego zaopatrzenia portów i terminali masowych sprawia, że wentylatory okrętowe stanowią ważny element łańcucha logistycznego transportu surowców mineralnych od kopalni do odbiorcy końcowego.