Wentylator wyciągowy jest kluczowym elementem systemu wentylacji, którego zadaniem jest usuwanie z kopalni powietrza zanieczyszczonego gazami, pyłem oraz nadmiarem ciepła. Poprzez wytworzenie odpowiedniego podciśnienia w sieci przewodów wentylacyjnych wentylator wyciągowy wymusza stały przepływ powietrza od wlotów świeżego powietrza do wyrobisk i dalej ku szybom wydechowym. Ma to decydujące znaczenie dla bezpieczeństwa i komfortu pracy załogi.
W górnictwie stosuje się przede wszystkim naziemne główne wentylatory wyciągowe, pracujące w sposób ciągły przez całą dobę. Ich dobór opiera się na zapotrzebowaniu kopalni na strumień objętości powietrza, wymaganym sprężu oraz oporach aerodynamicznych całej sieci wyrobisk. Wentylator wyciągowy może mieć budowę osiową lub promieniową, często z możliwością regulacji wydajności poprzez zmianę prędkości obrotowej lub kąta nastawienia łopatek.
Nowoczesne wentylatory wyciągowe wyposaża się w tłumiki hałasu, systemy monitorowania drgań oraz układy diagnostyczne, które pozwalają prowadzić konserwację zapobiegawczą. Dzięki temu można minimalizować ryzyko awarii, skracać przestoje oraz obniżać koszty energii. Odpowiednio eksploatowany wentylator wyciągowy gwarantuje stabilne warunki wentylacji kopalni i spełnienie wymagań przepisów dotyczących bezpieczeństwa pracy.