wydatek powietrza m³/s

Wydatek powietrza wyrażany w m3/s określa, ile powietrza przepływa przez dany przekrój wyrobiska lub przewodu w jednostce czasu. To jeden z najważniejszych parametrów wentylacji kopalni, ponieważ bezpośrednio decyduje o tym, czy do rejonów robót dociera wystarczająca ilość świeżego powietrza i czy zanieczyszczenia są skutecznie rozcieńczane oraz usuwane. Wydatku nie należy mylić z „mocą wentylatora” – moc jest tylko konsekwencją wymaganych parametrów przepływu i sprężu.

W praktyce wymagany wydatek wynika z potrzeb organizacyjnych i technologicznych: liczby stanowisk, intensywności prac, zapylenia, długości wyrobisk oraz układu sieci. Jeśli wydatek jest zbyt mały, pogarsza się widoczność, rośnie zapylenie i pogarszają się warunki mikroklimatu. Jeśli wydatek jest nadmierny w stosunku do potrzeb, rosną koszty energii i ryzyko niekorzystnych przepływów obejściowych, które mogą zaburzać rozdział powietrza w sieci.

Utrzymanie wydatku w rejonach robót zależy od oporów sieci i szczelności. Straty przepływu pojawiają się na załamaniach, zwężeniach, elementach regulacyjnych oraz na nieszczelnościach połączeń i obudowy. Szczególnie w wentylacji przodków i przy lutniociągach nieszczelności potrafią „zabrać” znaczną część powietrza po drodze, przez co w miejscu pracy przepływ spada poniżej wymaganego poziomu.

Dlatego kontrola wydatku obejmuje zarówno pomiary, jak i ocenę stanu instalacji. W praktyce warto cyklicznie porównywać wyniki z różnych punktów rejonu, obserwować zmiany po regulacjach oraz reagować na symptomy spadku przepływu. Pomocna jest też obserwacja pracy wentylatorów: wzrost poboru prądu, zmiana drgań lub spadek osiąganego przepływu mogą wskazywać na narastające opory albo problemy ze szczelnością.

Świadome zarządzanie parametrem wydatek powietrza m3/s ułatwia dobór wentylatorów, poprawia stabilność rozdziału powietrza i wspiera bezpieczeństwo pracy pod ziemią. To parametr, który powinien być traktowany jako „język” wentylacji – pozwala ocenić, czy układ rzeczywiście działa tak, jak został zaplanowany.