Atık ısı geri kazanımı, endüstriyel ve maden havalandırma sistemlerinde fanların taşıdığı sıcak havadan ısı enerjisi elde ederek bu enerjiyi başka proseslerde veya ısıtma amaçlı yeniden kullanmayı hedefleyen bir enerji verimliliği uygulamasıdır. Özellikle yüksek sıcaklıklı gazları veya sıcak hava akımlarını tahliye eden radyal fanlarda, dışarı atılan akışkanın önemli bir ısı potansiyeli vardır. Bu potansiyelin değerlendirilmesi, hem enerji tasarrufu sağlar hem de çevresel etkiyi azaltır.
Madenlerde kullanılan havalandırma fanlarının çoğu, taze havayı yeraltına gönderirken aynı zamanda sıcak ve kirli havayı yüzeye taşır. Derin ve sıcak madenlerde, geri dönen hava, ciddi bir ısı enerjisi taşır. Atık ısı geri kazanım sistemleriyle bu sıcak hava, ısı eşanjörlerinden geçirilerek, temiz bir ısı taşıyıcı akışkana aktarılabilir. Bu enerji daha sonra bina ısıtmasında, yardımcı tesislerde veya başka endüstriyel süreçlerde kullanılabilir.
Atık ısı geri kazanım sistemlerinin tasarımında, havanın sıcaklığı, debisi, içerdiği toz ve gaz bileşimi dikkate alınır. Toz ve korozyona dayanıklı ısı eşanjörleri, uygun filtreleme sistemleri ve doğru malzeme seçimi, sistemin uzun ömürlü ve güvenli çalışmasını sağlar. Fan çıkışındaki basınç kaybını fazla artırmadan ısı eşanjörü yerleştirmek, havalandırma performansının olumsuz etkilenmemesi için önemlidir.
Atık ısı geri kazanımı, yalnızca enerji tasarrufu sağlamakla kalmaz, aynı zamanda çevresel sürdürülebilirliği de destekler. Daha az yakıt tüketimi, sera gazı salımının azalmasına ve enerji maliyetlerinin düşmesine katkı verir. Bu nedenle maden işletmeleri ve ağır hizmet tesisleri, havalandırma sistemlerini planlarken atık ısı geri kazanımını da değerlendirmekte giderek daha fazla istekli olmaktadır.
Sonuç olarak atık ısı geri kazanımı, maden ve endüstriyel havalandırma sistemlerinde fanların taşıdığı sıcak havayı değerlendirerek enerji verimliliğini artıran önemli bir çözümdür. Doğru tasarlanmış ısı geri kazanım sistemleri, hem işletme maliyetlerini azaltır hem de çevreye olan etkiyi hafifletir; bu da modern havalandırma projelerinin ayrılmaz bir parçası haline gelmesini sağlar.