Basma tipi havalandırma vantilatörü, maden ocaklarında taze havayı belirli güzergâhlardan çalışma alanına doğru iterek besleme yapan, yeraltı güvenliği için kritik öneme sahip bir havalandırma ekipmanıdır. Bu tip vantilatörler, esnek veya çelik boru sistemleri ile birlikte kullanılarak temiz havanın doğrudan ayak başına, hazırlık galerilerine veya kör galerilere ulaştırılmasını sağlar. Böylece çalışanların bulunduğu bölgelerde oksijen seviyesi yükselir, zararlı gazlar seyreltilir ve toz yoğunluğu kontrol altına alınır.
Basma tipi havalandırma vantilatörleri genellikle eksenel yapıda tasarlanır. Çark kanatları, havayı mil doğrultusunda hızlandıracak aerodinamik profillere sahiptir. Gövde ve çark malzemeleri, yeraltı ortamındaki nem, toz ve aşındırıcı parçacıklara dayanacak şekilde seçilir. Dengeli çark düzeni, titreşimi azaltarak rulman ömrünü uzatır ve uzun süreli çalışmalarda kararlı performans sunar. Farklı çap ve güç seçenekleri sayesinde, değişik hava debisi ve basınç ihtiyaçları için uygun modelin seçilmesi mümkündür.
Yeraltı havalandırmasında basma tipi vantilatörler, özellikle taze hava beslemesinin kritik olduğu bölgelerde kullanılır. Ana havalandırma sisteminden gelen hava, bu vantilatörler aracılığıyla dar kesitli galerilerden ve boru hatlarından geçirilerek çalışma cephesine kadar taşınır. Üretim ilerledikçe, vantilatör ve boru hattı kademeli olarak ileriye alınır. Bu hareketli yapı, basma tipi vantilatörlerin hafif ve kompakt olmasını, montaj ve söküm işlemlerinin pratik şekilde yapılmasını gerektirir.
Doğru kapasite seçimi, basma tipi havalandırma vantilatörünün etkinliği açısından büyük önem taşır. Çalışma alanının hava ihtiyacı, boru hattının uzunluğu, çapı ve direnci dikkate alınarak havalandırma hesabı yapılmalı, elde edilen değerlere göre uygun model belirlenmelidir. Yetersiz debi, çalışma noktasında havalandırma yetersizliğine ve güvenlik riskine yol açabilir; gereğinden yüksek debi ise gereksiz enerji tüketimi ve gürültü artışı getirebilir. Hız kontrolü ile desteklenen basma tipi vantilatörler, üretim yoğunluğuna göre hava miktarının ayarlanmasına imkân verir.
Düzenli bakım kapsamında, pervane ve gövde temizliği, rulman yağlaması, elektrik bağlantılarının kontrolü ve boru hattının sızdırmazlık denetimi yapılmalıdır. Bu bakım adımları, basma tipi havalandırma vantilatörünün uzun ömürlü, güvenilir ve verimli çalışmasını sağlar. Sonuç olarak basma tipi havalandırma vantilatörü, maden havalandırma sisteminde taze havanın çalışma alanına güvenli ve kontrollü şekilde iletilmesi için vazgeçilmez bir ekipmandır.