Maden tipi karşı-dönüşlü vantilatör, yeraltı madenlerinde uzun ve yüksek dirençli havalandırma hatlarında taze havayı güvenle taşımak amacıyla tasarlanan yüksek basınçlı bir eksenel vantilatör tipidir. Karşı-dönüşlü yapı, aynı gövde içerisinde yer alan iki çarkın zıt yönlü dönmesiyle elde edilir ve bu sayede tek çarklı vantilatörlere göre daha yüksek basınç ve daha kararlı akış sağlanır. Özellikle kömür madenlerinde lokal havalandırma için kullanılan bu vantilatörler, uzun esnek veya çelik boru sistemleri boyunca yeterli hava debisini korumaya yardımcı olur.
Maden tipi karşı-dönüşlü vantilatörler, genellikle alev sızdırmaz gövde ve patlamaya dayanıklı motor yapısıyla üretilir. Bu sayede metan ve kömür tozu gibi patlayıcı karışımların bulunduğu ortamlarda güvenle çalışabilir. Gövde içindeki akış kanalı, iki çarkın akışa verdiği dönme hareketini sınırlayacak şekilde tasarlanır; bu da daha yüksek statik basınç ve daha düşük enerji kaybı anlamına gelir. Çark malzemeleri, kıvılcım oluşturmayacak alaşımlar arasından seçilir.
Karşı-dönüşlü maden vantilatörleri, yeraltı üretim ayaklarının ilerlemesine paralel olarak hava boruları uzatıldığında dahi yeterli basıncı koruduğu için, uzun süreli projelerde büyük avantaj sağlar. Havalandırma mühendisleri, galeri uzunluğu, boru çapı, dirsek sayısı ve hedef hava debisi gibi parametrelere göre maden tipi karşı-dönüşlü vantilatörün boyut ve gücünü belirler. Böylece hem güvenlik hem de enerji verimliliği dikkate alınarak en uygun çözüm elde edilir.
Bu vantilatörler, genellikle frekans kontrollü sürücüler ile birlikte kullanılarak değişken çalışma koşullarına uyum sağlar. Üretim yoğunluğu, çalışan ayak sayısı veya gaz emisyonu arttığında vantilatör devri yükseltilir; daha sakin dönemlerde ise düşürülerek enerji tasarrufu sağlanır. Aynı zamanda, uygun hız kontrolü sayesinde ses ve titreşim düzeyleri de sınırlandırılır.
Maden tipi karşı-dönüşlü vantilatörlerin bakımında, her iki çarkın dengesinin korunması, rulmanların düzenli yağlanması ve gövde içindeki toz ve kir birikimlerinin temizlenmesi önemlidir. Alev sızdırmaz yüzeyler, bağlantı cıvataları, contalar ve elektrik bağlantıları periyodik olarak kontrol edilmelidir. Titreşim ve sıcaklık takibi yapılarak olası arızalar önceden tespit edilebilir. Bu bakım yaklaşımı sayesinde maden tipi karşı-dönüşlü vantilatör, yeraltı havalandırmasında uzun yıllar güvenle kullanılabilecek yüksek performanslı bir ekipman haline gelir.