Yeraltı havalandırma vantilatörü, maden ocaklarında hazırlık galerileri, ayaklar, kör galeriler ve diğer çalışma bölgelerine taze hava taşıyan, aynı zamanda kirli ve gazlı havayı uzaklaştıran temel havalandırma ekipmanıdır. Yeraltı ortamında oksijen seviyesinin yeterli olması, zararlı gazların ve tozun seyreltilmesi, sıcaklığın kontrol altında tutulması için yeraltı havalandırma vantilatörlerinin doğru seçilmesi ve doğru konumlandırılması hayati önem taşır.
Yeraltı havalandırma vantilatörleri, genellikle daha küçük çaplı eksenel veya radyal yapıda üretilir ve esnek boru sistemleri ile birlikte kullanılır. Taze hava beslemesi gereken ayak girişlerinde üfleme düzeninde, kirli havayı toplamak için ise emme düzeninde çalıştırılabilir. Gövde ve çark yapıları, dar galerilerde kolay taşınabilir ve monte edilebilir şekilde tasarlanır. Tozlu ve nemli ortamlarda uzun süreli çalışmaya uygun, dayanıklı malzeme kullanımı tercih edilir.
Yeraltı havalandırma vantilatörü seçiminde, hava debisi, basınç ihtiyacı, boru uzunluğu, galeri kesiti ve direnç değerleri dikkate alınır. Yetersiz kapasite, çalışma alanında gaz birikmesine ve toz yoğunluğunun artmasına neden olabilirken, gereğinden büyük kapasite ise gereksiz enerji tüketimine yol açar. Bu nedenle havalandırma hesabından elde edilen değerlere göre uygun modelin belirlenmesi önemlidir. Ayrıca patlayıcı gaz riski bulunan ocaklarda, patlamaya dayanıklı motor, alev sızdırmaz gövde ve antistatik çark yapısı gibi güvenlik özellikleri de göz önünde bulundurulmalıdır.
Yeraltı havalandırma vantilatörleri, üretim ilerledikçe yeni noktalara taşınmalı ve havalandırma düzeni sürekli güncellenmelidir. Hız kontrollü çalıştırma, çalışma saatlerine ve üretim yoğunluğuna göre hava miktarını ayarlamaya imkân sağlar. Düzenli bakım, boru sızdırmazlık kontrolü, kanat temizliği ve rulman denetimi ile desteklenen yeraltı havalandırma vantilatörleri, maden işletmesinde güvenli, sağlıklı ve verimli bir çalışma ortamının temelini oluşturur.