فن با پروانه مسی نمونهای تخصصی از فنهای معدنی است که برای کار در محیطهای با خطر انفجار، مانند معادن زغالسنگ و کارگاههای دارای گاز و گرد و غبار قابل اشتعال، طراحی شده است. در این فنها، پروانه از آلیاژهای مناسب مسی ساخته میشود تا در صورت برخورد احتمالی با اجزای ثابت یا ورود ذرات سخت، احتمال ایجاد جرقه مکانیکی به حداقل برسد. این ویژگی، در کنار استفاده از موتور و محفظه فلیمپروف، نقش مهمی در افزایش سطح ایمنی سامانه تهویه در محیطهای حساس ایفا میکند.
مس علاوه بر خاصیت ضدجرقهای، رسانایی حرارتی خوبی دارد که کمک میکند گرمای موضعی ناشی از اصطکاک یا بار اضافی به سرعت پخش شده و از تمرکز حرارت در نقاط کوچک جلوگیری شود. این امر به ویژه در کاربردهای زیرزمینی که تهویه گاهی تحت بار سنگین کار میکند، اهمیت دارد. طراحی آیرودینامیکی پروانه مسی به گونهای انجام میشود که در عین تأمین دبی و فشار مورد نیاز شبکه تهویه، راندمان بالا و نویز محدود حاصل شود.
فن با پروانه مسی میتواند به عنوان فن موضعی، فن کمکی یا حتی در برخی موارد به عنوان بخشی از سامانه تهویه اصلی در شاخههای حساس به کار رود. انتخاب محل نصب معمولاً در مناطقی است که احتمال حضور مخلوطهای گازی قابل انفجار بیشتر است، مانند نزدیکی جبهههای استخراج زغالسنگ، محلهای بارگیری یا تونلهایی که جریان گاز از لایههای زمین نفوذ میکند. استفاده از این نوع پروانه در کنار سایر تدابیر ضدانفجار، مانند حسگرهای گاز، تهویه کافی و کنترل الکتریکی ایمن، یک لایه محافظتی اضافی ایجاد میکند.
نگهداری فن با پروانه مسی علاوه بر موارد عمومی مانند روانکاری یاتاقانها، کنترل لرزش و تمیزکاری، شامل بازرسی دورهای سطح پروانه از نظر سایش، تغییر شکل و آسیبهای احتمالی است. چون مس نسبت به برخی آلیاژهای فولادی نرمتر است، باید وضعیت آن به صورت منظم ارزیابی شود تا در صورت کاهش ضخامت یا تغییر شکل غیرمجاز، اقدام به تعمیر یا تعویض شود. همچنین اطمینان از هممحوری دقیق و عدم برخورد اجزای متحرک و ثابت، برای حفظ مزیت ضدجرقهای ضروری است. با رعایت این موارد، فن با پروانه مسی میتواند سالها به عنوان تجهیزی مطمئن در سامانه تهویه معادن زیرزمینی به کار گرفته شود.