فن چند مرحلهای برای شرایطی طراحی میشود که در آن شبکه تهویه دارای مقاومت بسیار زیاد است و فشار تولیدشده توسط یک مرحله منفرد کافی نیست. در این نوع فن، چندین پروانه در یک بدنه یا چند بدنه متوالی قرار میگیرند و هر مرحله بخشی از فشار کل را تأمین میکند. در معادن عمیق و تونلهای بسیار طولانی، جایی که افت فشار در طول مسیر زیاد است، فن چند مرحلهای امکان رساندن هوای تازه به دورترین نقاط و تخلیه هوای آلوده را فراهم میکند.
فن چند مرحلهای عمدتاً از نوع سانتریفیوژ است و آرایش پرهها و محفظهها به گونهای طراحی میشود که افت داخلی حداقل و انتقال انرژی به جریان هوا حداکثر باشد. در هر مرحله، سرعت و فشار هوا افزایش یافته و در نهایت، فشار کل قابل توجهی در خروجی حاصل میشود. این فنها میتوانند در ایستگاههای تهویه اصلی یا در نقاط میانی شبکه نصب شوند تا ضمن حفظ جریان، انعطافپذیری بیشتری برای تنظیم سامانه فراهم گردد.
کاربرد فن چند مرحلهای در معادنی که دارای شبکه پیچیده کانال، شاخههای متعدد و مقاومت زیاد هستند اهمیت ویژهای دارد. در این محیطها، استفاده از فنهای تک مرحلهای ممکن است منجر به کارکرد در نقطهای خارج از محدوده راندمان بالا شود، در حالی که فن چند مرحلهای با منحنی عملکرد مناسب، میتواند فشار و دبی لازم را در نقطه کارکرد مطلوب تأمین کند. همچنین در سامانههای غبارگیر بزرگ و مسیرهای انتقال گازهای فرآیندی، این فنها نقش مهمی در غلبه بر مقاومت فیلترها و تجهیزات کمکی دارند.
نگهداری فن چند مرحلهای به دلیل تعداد بیشتر اجزا، نیازمند دقت بیشتری است. توازن پروانهها، وضعیت یاتاقانها، آببندی بین مراحل، کنترل لرزش و بررسی اتصالات سازهای باید به صورت منظم انجام شود. پایش وضعیت با استفاده از ابزارهای اندازهگیری میتواند نشانههای اولیه عیوب را آشکار کرده و از خرابیهای گسترده جلوگیری کند. با طراحی صحیح، انتخاب مناسب و نگهداری اصولی، فن چند مرحلهای به عنوان راهحلی قابل اعتماد برای تهویه معادن عمیق و سامانههای با مقاومت زیاد شناخته میشود.