فن اختصاصی متالورژی برای پاسخگویی به نیازهای ویژه واحدهایی طراحی میشود که شرایط کاری آنها با الگوهای استاندارد تهویه، تفاوت محسوسی دارد. در بسیاری از کارگاههای ذوب و تولید فلزات، ترکیب گازهای خروجی، دمای کاری، نوع غبار، محدودیتهای نصب و آرایش کانالها به گونهای است که استفاده از فنهای معمولی، نتیجه مطلوبی به همراه ندارد. در چنین مواردی، از فن اختصاصی متالورژی استفاده میشود که بر اساس دادههای واقعی هر پروژه، از ابتدا طراحی و ساخته میشود.
در طراحی فن اختصاصی متالورژی، مهندسان ابتدا شرایط فرآیند را به طور دقیق بررسی میکنند؛ شامل نوع کوره، دمای گاز، میزان غبار، خواص شیمیایی، طول و قطر کانالها، فواصل عمودی، وجود غبارگیرها و برجهای جذب، و محدودیتهای مکان نصب. سپس، نوع فن، شکل پرهها، اندازه پروانه، ضخامت قطعات، نوع مواد سازنده و جزئیات سازهای تعیین میشود. هدف این است که فن بتواند در شرایط سخت و در عین حال متغیر، بدون افت شدید راندمان و بدون خرابیهای مکرر، سالها کار کند.
فن اختصاصی متالورژی میتواند به صورت فن سانتریفیوژ ویژه برای کورههای خاص، فن پرفشار برای شبکههای کانال پیچیده، یا فن محوری تقویتشده برای سالنهای بزرگ با نیاز تهویه ویژه طراحی شود. در واحدهای وابسته به معدن که فرآیندهای شیمیایی و حرارتی پیچیده دارند، این فنها میتوانند برای ترکیب چند وظیفه مانند تهویه کوره، انتقال گاز به غبارگیر و تأمین هوای تازه در یک سامانه هماهنگ استفاده شوند. ترکیب طراحی اختصاصی با سامانه کنترل مناسب، باعث میشود که تهویه با کمترین مصرف انرژی و بیشترین پایداری انجام گیرد.
نگهداری فن اختصاصی متالورژی مانند سایر فنهای صنعتی، نیازمند پایش مستمر و برنامه منظم سرویس است، اما به دلیل پیچیدگی و ارزش بالای این تجهیزات، اهمیت بیشتری دارد. ثبت دقیق دادههای عملکردی، انجام بازدیدهای دورهای داخلی، کنترل سایش و خوردگی، و ارتباط مستمر با سازنده برای دریافت توصیههای فنی، از نکات کلیدی است. با این شیوه، فن اختصاصی متالورژی میتواند مدت طولانی به عنوان ابزار اصلی تهویه در واحدهای مهم زنجیره معدن و فلز، کارایی خود را حفظ کرده و سرمایهگذاری انجام شده را توجیه کند.