فن فشاردهنده یکی از اجزای اصلی سامانه تهویه معادن است که با ایجاد فشار مثبت، هوای تازه را در شبکه کانال و تونلها به سمت نواحی کاری دور از دهانه معدن هدایت میکند. در معادن زیرزمینی، فاصله میان فن اصلی سطحی و جبهه استخراج معمولاً زیاد است و صرفاً اتکا به مکش فنهای خروجی برای رساندن هوای کافی کافی نیست. در این شرایط، فن فشاردهنده در مسیر کانالها یا در نزدیکی جبهه کار نصب میشود تا فشار اضافی لازم را تأمین کرده و جریان هوا را به صورت فعال به جلو براند.
فن فشاردهنده میتواند به صورت فن محوری یا سانتریفیوژ طراحی شود، اما در بسیاری از سامانههای موضعی معدنی، به دلیل طول کم کانال و نیاز به نصب در فضاهای محدود، از فنهای محوری استفاده میشود. این فنها معمولاً همراه با کانالهای انعطافپذیر یا فلزی به کار میروند و هوا را مستقیماً به جبهه استخراج یا محل حفاری میرسانند. تنظیم ظرفیت، تعداد و محل نصب فنهای فشاردهنده بر اساس محاسبات تهویه انجام میشود تا در تمام نقاط، سرعت و حجم هوا در محدوده استاندارد باقی بماند.
در تونلهای طولانی و پروژههای زیرزمینی، فن فشاردهنده برای تأمین هوای کافی در طول مراحل حفاری و بتنریزی نیز کاربرد دارد. با نصب چند فن فشاردهنده در امتداد تونل، میتوان افت فشار را جبران کرد و از کاهش سرعت هوا در فواصل زیاد جلوگیری نمود. همچنین در برخی شبکههای پیچیده، فنهای فشاردهنده به عنوان فنهای کمکی در شاخههایی به کار میروند که به دلیل افزایش مقاومت، از نظر تهویه دچار کمبود هستند.
نگهداری فن فشاردهنده شامل کنترل وضعیت پرهها، پایش لرزش، بررسی تکیهگاهها و بازبینی اتصالات کانالها است. به دلیل نزدیک بودن این فنها به جبهه کار، معمولاً در معرض گرد و غبار، ضربههای مکانیکی و شرایط کاری سخت قرار دارند و باید برنامه سرویس آنها منظم و دقیق باشد. با طراحی مناسب، انتخاب ظرفیت درست و نگهداری اصولی، فن فشاردهنده میتواند تهویهای پایدار و مطمئن را در دورترین نقاط شبکه معدنی فراهم سازد و ایمنی کارکنان را تضمین کند.