فن تهویه محوری دوار مخالف مکنده ضدانفجار سطحی معدن زغالسنگ به عنوان فن اصلی مکنده، در دهانه شفتهای بازگشت نصب میشود و وظیفه خارج کردن هوای آلوده، گرم و حاوی گاز را از شبکه زیرزمینی بر عهده دارد. این فن با آرایش دوار مخالف، یعنی وجود دو پروانه که در جهتهای مخالف میچرخند، میتواند در ابعاد نسبتاً فشرده، فشار و دبی هوای بالایی تولید کند و بر افت فشار طولانی کانالها و راهگاهها غلبه نماید.
ساختار ضدانفجار در این فن، متناسب با شرایط ویژه معادن زغالسنگ، نقش حیاتی در تأمین ایمنی دارد. محفظه، جعبه اتصالات و قسمتهای الکتریکی به گونهای طراحی میشود که در صورت بروز جرقه یا خطای داخلی، شعله و گازهای داغ به بیرون منتقل نشود و محیط اطراف دچار حریق یا انفجار نگردد. این ویژگی، امکان کارکرد مداوم فن در حضور گازهای قابل اشتعال را فراهم کرده و از بروز حوادث جدی جلوگیری میکند.
این فن مکنده سطحی، معمولاً با شبکهای از کانالها و مسیرهای بازگشت هوا در معدن در ارتباط است. هوای آلوده تولید شده در کارگاههای استخراج، تونلها و نقاط دیگر، از طریق این شبکه به شفت بازگشت هدایت شده و توسط فن دوار مخالف ضدانفجار به خارج رانده میشود. طراحی مناسب قطر پروانه، سرعت چرخش، طول کانالها و موقعیت دریچهها، برای حفظ تعادل فشار و جلوگیری از برگشت جریان هوا اهمیت دارد.
برای بهرهبرداری ایمن، فن تهویه محوری دوار مخالف مکنده ضدانفجار سطحی معدن زغالسنگ معمولاً به سامانه کنترل و پایش مجهز است. اندازهگیری فشار در کانالها، دمای یاتاقانها، میزان لرزش و جریان الکتریکی موتور، به اپراتور کمک میکند تا هر گونه تغییر غیرعادی را به سرعت تشخیص دهد. نگهداری دورهای شامل تمیزکاری، روانکاری، کنترل بالانس پروانهها و بازرسی بدنه و اتصالات، از ضروریات حفظ عملکرد پایدار این فن است. با رعایت این اصول، فن مکنده سطحی میتواند در تمام طول عمر معدن، تخلیه مطمئن هوای آلوده را تضمین کرده و بخش مهمی از ایمنی تهویه را بر عهده بگیرد.