فن تهویه موضعی معدن زغالسنگ تجهیزی کلیدی در شبکه تهویه زیرزمینی است که به طور ویژه برای نزدیکترین مناطق به جبهههای استخراج و تونلهای تازه حفاریشده طراحی شده است. در این نواحی، تولید گاز، گرد و غبار زغال و گرما شدیدتر است و جریان هوای عمومی معدن به تنهایی پاسخگوی نیاز تهویه نیست. فن تهویه موضعی با اتصال به لولههای انعطافپذیر، هوای تازه را مستقیماً به محل کار هدایت کرده و محیطی قابل تنفس و ایمن برای کارکنان فراهم میکند.
این نوع فن معمولاً در دهانه لوله تهویه و در فاصلهای مناسب از چهره کاری نصب میشود تا هم دبی کافی تأمین شود و هم امکان جابهجایی در طول پیشروی جبهه وجود داشته باشد. بسته به شرایط معدن زغالسنگ، از فنهای محوری ساده، دو پروانهای یا دوار مخالف استفاده میشود تا فشار لازم برای غلبه بر مقاومت مسیر لوله و زانوییها فراهم گردد. انتخاب قطر پروانه، توان موتور و سرعت دوران بر اساس محاسبات تهویه، طول مسیر، تعداد کارگران و میزان تولید گاز انجام میشود.
کاربرد اصلی فن تهویه موضعی معدن زغالسنگ تأمین هوای تازه، رقیقسازی گاز متان و کنترل گرد و غبار زغال در محل کار است. با جریان پیوسته هوا، غلظت گاز و ذرات معلق به زیر حدود مجاز کاهش یافته و دید و شرایط تنفسی کارگران بهبود مییابد. این موضوع علاوه بر تأثیر مستقیم بر سلامت و ایمنی، بر عملکرد تجهیزات مکانیزه استخراج، دستگاههای حفاری و انتقال مواد نیز تأثیر مثبت دارد و از توقفهای ناخواسته ناشی از شرایط نامناسب محیطی جلوگیری میکند.
برای حفظ کارکرد پایدار، نگهداری منظم فن تهویه موضعی معدن زغالسنگ ضروری است. تمیزکاری دورهای پرهها و بدنه از گرد و غبار زغال، کنترل لرزش و صدای غیرعادی، بررسی سلامت یاتاقانها و کابلهای تغذیه و اطمینان از نبود نشتی در اتصالات لولهها، بخشی از برنامه سرویس به شمار میآید. همچنین ثبت سوابق کارکرد و تعمیرات، به مهندسان تهویه کمک میکند تا زمان جابهجایی، سرویس و تعویض فن را بهدرستی برنامهریزی کنند. با اجرای این اقدامات، فن تهویه موضعی معدن زغالسنگ به عنوان بازوی اصلی تهویه در نزدیکی جبهههای استخراج، محیطی امن و پایدار برای تولید فراهم میآورد.