فن تهویه موضعی ضدانفجار یکی از تجهیزات اصلی در سامانههای تهویه معادن زیرزمینی است که برای تأمین هوای تازه و خروج هوای آلوده در نزدیکی محل کار کارگران، به ویژه در نواحی با خطر انفجار، به کار میرود. در جبهههای استخراج زغالسنگ، تونلهای پیشروی و کارگاههای با غلظت بالای گاز و گرد و غبار قابل اشتعال، استفاده از فنهای موضعی معمولی میتواند خطرآفرین باشد. فن تهویه موضعی ضدانفجار با ساختار ویژه فلیمپروف و ضدجرقه، این خطر را به حداقل رسانده و محیطی ایمنتر برای عملیات فراهم میکند.
این فنها معمولاً به صورت دمنده یا مکنده، یا ترکیبی از هر دو در شبکه تهویه موضعی مورد استفاده قرار میگیرند. با اتصال به کانالها و لولههای انعطافپذیر، هوا از سطح معدن یا از شاخههای هوای تازه به جبهههای کاری هدایت میشود و هوای آلوده به گرد و غبار و گاز از محل کار به مسیر بازگشت منتقل میگردد. طراحی پروانه و محفظه به گونهای انجام میشود که در عین دستیابی به دبی و فشار کافی، احتمال ایجاد جرقه مکانیکی و الکتریکی کاهش یابد. استفاده از موتورهای فلیمپروف، جعبه ترمینال تقویتشده و اتصالات ایمن، بخشی از این طراحی است.
فن تهویه موضعی ضدانفجار در ظرفیتها و اندازههای مختلف تولید میشود تا بتواند نیازهای متنوع معادن را پوشش دهد. در تونلهای باریک یا کارگاههای کوتاه، مدلهای کوچکتر با قابلیت جابهجایی سریع مورد استفاده قرار میگیرند و در تونلهای اصلی و مسیرهای طولانیتر، از فنهای موضعی با قدرت بالاتر استفاده میشود. امکان نصب فن به صورت آویزان از سقف، قرارگیری روی پایههای قابل جابهجایی یا نصب در ایستگاههای ثابت، انعطافپذیری لازم در چیدمان شبکه تهویه را فراهم میکند.
نگهداری صحیح فن تهویه موضعی ضدانفجار اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا هرگونه آسیب به اجزای فلیمپروف یا ایجاد لقی غیرمجاز بین قطعات میتواند سطح ایمنی را کاهش دهد. بازرسی منظم یاتاقانها، کنترل لرزش، بررسی سلامت کابلها و اتصالات، تمیزکاری محفظه از گرد و غبار و ثبت سوابق سرویس، از اقدامات ضروری است. با انتخاب درست، نصب اصولی و نگهداری دقیق این فنها، میتوان تهویه موضعی ایمن و کارآمدی برای جبهههای استخراج و کارگاههای زیرزمینی پرخطر فراهم کرد.