فن ضدانفجار سفارشی راهکاری است برای آن دسته از معادن و پروژههای زیرزمینی که شرایط آنها با استانداردهای معمول متفاوت است و نیاز به طراحی ویژه دارند. در برخی معادن، ترکیب گازها، ابعاد شفتها، محدودیت فضای نصب، شرایط دما و رطوبت یا الزامات خاص تولید، به گونهای است که استفاده از فنهای ضدانفجار عمومی پاسخگوی نیاز نیست. در چنین مواردی، فن ضدانفجار به صورت سفارشی بر اساس مشخصات دقیق پروژه طراحی و ساخته میشود.
در طراحی فن ضدانفجار سفارشی، ابتدا پارامترهایی مانند حجم هوای مورد نیاز، فشار کاری، نوع گازها و غبار موجود، محدوده دمای محیط، کلاسبندی منطقه خطر و محدودیتهای مکان نصب مورد تحلیل قرار میگیرد. سپس نوع فن، ابعاد کلی، نوع پروانه، توان موتور و جزئیات محفظه ضدانفجار بر اساس این دادهها تعیین میشود. هدف آن است که فن در عین تأمین دبی و فشار مورد نیاز، تمامی الزامات ایمنی را برآورده کرده و امکان نصب و نگهداری آن در شرایط واقعی معدن فراهم باشد.
فن ضدانفجار سفارشی میتواند از نوع محوری، سانتریفیوژ یا دوار مخالف باشد و در نقش فن اصلی سطحی، فن کمکی یا فن موضعی به کار رود. بدنه و اجزای داخلی آن با مواد مقاوم در برابر خوردگی و سایش ساخته میشوند و طراحی جعبه ترمینال، مسیر کابلکشی و آببندیها به گونهای انجام میشود که در صورت بروز خطای داخلی، شعله در داخل محبوس بماند. در صورت لزوم، میتوان سامانههای کنترلی پیشرفته، تنظیم دور، پایش لرزش و دما را نیز روی فن سفارشی نصب کرد تا بهرهبرداری ایمنتر و کارآمدتری فراهم شود.
فرآیند سفارش و بهکارگیری فن ضدانفجار سفارشی، نیازمند همکاری نزدیک میان مهندسان تهویه معدن، طراحان تجهیزات و تیم بهرهبردار است. پس از نصب، انجام آزمونهای عملکردی و تأیید انطباق با مشخصات طراحی، مرحله مهمی برای اطمینان از کارکرد صحیح فن به شمار میآید. نگهداری منظم، ثبت سوابق عملکرد و بازبینی دورهای اجزای ضدانفجار، برای حفظ سطح ایمنی در طول عمر تجهیز ضروری است. با استفاده از فن ضدانفجار سفارشی، میتوان برای پیچیدهترین شرایط معدنی نیز راهحل تهویهای مطمئن و منطبق با نیاز واقعی فراهم کرد.