شبکه کانال تهویه مجموعهای از کانالها، تونلها، شاخهها و اتصالات است که هوای تازه را از فنهای اصلی و موضعی به مناطق مختلف معدن یا کارخانه هدایت میکند و هوای آلوده را به سمت خروجی یا غبارگیرها بازمیگرداند. طراحی این شبکه نقش تعیینکنندهای در عملکرد کل سامانه تهویه دارد. حتی اگر فنهای قدرتمند و پربازده انتخاب شوند، اما کانالها به درستی طراحی نشده باشند، افت فشار زیاد، توزیع نامتعادل هوا و نقاطی با تهویه ناکافی به وجود میآید که میتواند ایمنی و کیفیت تولید را تحت تأثیر قرار دهد.
در معادن زیرزمینی، شبکه کانال تهویه با خود تونلها و راهروها ترکیب میشود و دریچهها، درها و موانع مختلف مسیر جریان را شکل میدهند. قطر کانالها، طول مسیر، تعداد زانوها، تغییرات مقطع و وضعیت سطح داخلی، همگی بر افت فشار تأثیر میگذارند. اگر یک شاخه شبکه مقاومت بیشتری نسبت به شاخه دیگر داشته باشد، جریان هوا به شکل نامتعادل توزیع میشود و برخی مناطق دبی هوای کافی دریافت نمیکنند. برای جلوگیری از این وضعیت، لازم است محاسبات دقیق انجام شود و در صورت نیاز، از شیرهای بالانس و صفحات تنظیم برای کنترل جریان در شاخههای مختلف استفاده شود.
در کارخانهها و واحدهای سطحی، شبکه کانال تهویه، فنهای سالن، فنهای غبارگیر و تجهیزات موضعی را به هم متصل میکند. کانالهای اصلی و فرعی باید به گونهای جانمایی شوند که حداقل تداخل با تجهیزات و سازهها داشته باشند و در عین حال، مسیر منطقی برای حرکت هوا فراهم کنند. استفاده از اتصالات نرم در محل اتصال کانال به فن، کاهش تعداد زانوها، انتخاب مقطع مناسب و جلوگیری از انشعابات غیر ضروری، همگی به کاهش افت فشار و بهبود راندمان کمک میکنند. در واحدهای آلاینده، کانالهای مخصوص برای انتقال هوای غبارآلود به غبارگیرها طراحی میشود تا از آلودگی مجدد سالن جلوگیری شود.
نگهداری شبکه کانال تهویه نیز به اندازه طراحی آن اهمیت دارد. تجمع گرد و غبار در داخل کانالها، تغییر شکل مکانیکی، نشتی در اتصالات و بسته شدن ناخواسته دریچهها، همه میتوانند ویژگیهای هیدرولیکی شبکه را تغییر دهند. با بازرسی دورهای، استفاده از ابزارهای اندازهگیری فشار و سرعت جریان و مقایسه نتایج با مقادیر طراحی، میتوان وضعیت شبکه را پایش کرد و در صورت نیاز، اقدامات اصلاحی انجام داد. به این ترتیب، شبکه کانال تهویه به عنوان ستون فقرات سامانه تهویه، نقش خود را در رساندن هوای تازه و تخلیه هوای آلوده در معادن و کارخانهها به خوبی ایفا خواهد کرد.