Kömür madeni yerüstü patlamaya dayanıklı emme tipi karşı-dönüşlü eksenel havalandırma vantilatörü, yeraltı ocaklarından gelen kirli, gazlı ve tozlu havayı güvenle emerek dışarı atan, ana havalandırma istasyonlarında kullanılan patlamaya dayanıklı bir ana vantilatördür. Bu tip vantilatörler, kömür madenlerinde havalandırma sisteminin kalbi konumunda olup, tüm ocağın hava dolaşımını yönlendirir. Emme düzeninde çalışarak, yeraltındaki dönüş havası yollarındaki kirli havayı çekip atmosfere verir ve taze havanın girişlerini destekler.
Karşı-dönüşlü eksenel yapı, bu vantilatörün önemli teknik özelliklerinden biridir. Gövde içinde yer alan iki eksenel çark, birbirine zıt yönde döner. İlk çark, giriş havasını hızlandırırken, ikinci çark akışı düzenler ve ek basınç artışı sağlar. Bu sayede, sınırlı gövde uzunluğunda yüksek basınç elde edilir ve uzun hava yollarında bile gerekli hava akışı korunur. Çark ve gövde malzemeleri, kömür tozu ve nem içeren ortamlara dayanacak şekilde seçilir; yüzeylerde korozyon önleyici kaplamalar kullanılabilir.
Patlamaya dayanıklılık, kömür madenlerindeki ana havalandırma vantilatörleri için vazgeçilmez bir özelliktir. Yerüstü emme tipi karşı-dönüşlü eksenel havalandırma vantilatörü, alev sızdırmaz gövde yapısı, patlamaya dayanıklı elektrik motoru ve kıvılcım riskini azaltan tasarım detayları ile metan ve kömür tozu patlaması riski bulunan ocaklarda güvenli çalışma sunar. Motor bağlantıları, kablo girişleri ve kontrol ekipmanları patlamaya dayanıklı standartlara uygun şekilde düzenlenir.
Bu tip ana vantilatörün seçimi yapılırken, madenin hava ihtiyacı, galerilerin toplam direnci, gaz durumu ve üretim kapasitesi dikkate alınmalıdır. Havalandırma hesabından elde edilen debi ve basınç gereksinimlerine göre uygun çap ve güçte model belirlenir. Gerektiğinde iki veya daha fazla ünitenin paralel veya yedekli düzenlerde çalıştırılması, bakım dönemlerinde dahi havalandırmanın sürekliliğini sağlar. Hız kontrollü sürücülerle birlikte kullanıldığında, debi ve basınç ayarı daha hassas yapılabilir; bu da enerji tasarrufuna katkı sağlar.
Düzenli bakım ve izleme, kömür madeni yerüstü patlamaya dayanıklı emme tipi karşı-dönüşlü eksenel havalandırma vantilatörünün güvenilir çalışması için zorunludur. Çark ve gövde yüzeylerinin periyodik temizliği, rulman ve şaft kontrolleri, titreşim ve gürültü ölçümleri, motor ve kumanda sistemlerinin denetimi bu bakım programının temel unsurlarıdır. Bu sayede vantilatör, uzun süre boyunca madenin ana havalandırma görevini güvenle yerine getirir.