فن محوری یکی از متداولترین انواع فن در تهویه صنعتی و معدنی است. در این نوع فن، هوا در امتداد محور چرخش پروانه حرکت میکند و همین ویژگی باعث میشود بتوان با ابعاد نسبتاً محدود، حجم زیادی از هوا را جابهجا کرد. سادگی ساختار، وزن کمتر و هزینه نصب و نگهداری پایین از دلایل محبوبیت فن محوری در پروژههای مختلف تهویه است.
در محیطهای معدنی و زیرزمینی، فن محوری برای تهویه تونلها، کارگاههای استخراج، راهگاههای حمل و بخشهای مختلف شبکه کانال به کار میرود. بسته به نیاز، این فنها میتوانند به صورت ثابت یا قابل جابهجایی نصب شوند و در نقش فن موضعی یا بخشی از سیستم تهویه طولی عمل کنند. انتخاب قطر پروانه، تعداد تیغهها و سرعت چرخش بر اساس دبی و فشار مورد نیاز انجام میشود تا تعادل بین راندمان و مصرف انرژی برقرار گردد.
فن محوری را میتوان با مواد مختلف و در نسخههای گوناگون تولید کرد تا با شرایط محیطی سازگار شود. در معادن، استفاده از بدنه مقاوم، پروانههای مستحکم و در صورت نیاز پوششهای ضدخوردگی ضروری است. برای محیطهای دارای گاز قابل اشتعال، نسخههای دارای ساختار ضدانفجار مورد استفاده قرار میگیرند تا ایمنی تهویه حفظ شود. افزون بر این، نصب صداگیرها و پایههای ضدلرزش میتواند سطح نویز و لرزش را کاهش دهد.
به منظور بهرهبرداری بهینه، فن محوری اغلب با سامانه تنظیم دور ترکیب میشود تا سرعت چرخش متناسب با شرایط واقعی تنظیم شود. این کار موجب کاهش مصرف انرژی در زمانهای کمبار و افزایش ظرفیت در شرایط اوج نیاز میشود. برنامه نگهداری شامل کنترل لرزش، بررسی بالانس پروانه، تمیزکاری دورهای و بازبینی اتصالات، به افزایش طول عمر و کاهش توقفهای پیشبینینشده کمک میکند. فن محوری، در صورت انتخاب و نگهداری درست، میتواند سالها به عنوان جزء اصلی یک سیستم تهویه کارآمد خدمت کند.