فن محوری معدنی یکی از پرکاربردترین تجهیزات در سیستم تهویه معادن زیرزمینی است. این فن با حرکت هوا در امتداد محور چرخش پروانه، حجم زیادی از هوا را در مسیر تونلها و کارگاههای استخراج جابهجا میکند و برای تأمین هوای تازه، کاهش غلظت گازها و رقیقسازی گرد و غبار استفاده میشود. سادگی ساختار و راندمان مناسب باعث شده است که فن محوری معدنی در بسیاری از پروژههای تهویه معدن به عنوان انتخاب اصلی مطرح باشد.
فن محوری معدنی میتواند در نقش فن موضعی نزدیک جبهه استخراج یا به عنوان بخشی از شبکه تهویه کمکی در تونلهای طولی نصب شود. این فنها معمولاً سبکتر از فنهای سانتریفیوژ هستند و جابهجایی و نصب آنها در فضاهای محدود زیرزمینی آسانتر است. بسته به شرایط معدن، میتوان قطر، سرعت چرخش و توان فن را به گونهای انتخاب کرد که دبی و فشار مورد نیاز برای هر بخش از شبکه تهویه تأمین شود.
برای کار در محیطهای معدنی، فن محوری معدنی باید دارای بدنه مقاوم، پروانه مستحکم و در صورت نیاز ساختار ضدانفجار باشد. رطوبت بالا، گرد و غبار و احتمال وجود گازهای قابل اشتعال، شرایطی ایجاد میکند که در آن کیفیت ساخت و انتخاب مواد اهمیت زیادی دارد. در برخی موارد، از پوششهای مقاوم در برابر خوردگی و یاتاقانهای مخصوص استفاده میشود تا فن بتواند در دورههای طولانی بدون توقف کار کند.
نگهداری صحیح فن محوری معدنی شامل کنترل لرزش، بررسی وضعیت یاتاقانها، تمیز کردن پروانه و کانالهای اطراف و تنظیم اتصالات است. استفاده از سامانه تنظیم دور نیز میتواند به کاهش مصرف انرژی و تطبیق دبی هوا با نیاز واقعی تولید کمک کند. با انتخاب درست ظرفیت و اجرای برنامه نگهداری منظم، فن محوری معدنی به عنوان قلب تهویه موضعی، نقش مهمی در ایجاد محیط کاری ایمن و پایدار در معدن ایفا میکند.