فن تهویه محوری به دلیل ساختار ساده، حجم هوای زیاد و قابلیت نصب در مسیرهای مختلف، یکی از اصلیترین تجهیزات در سامانههای تهویه معادن، تونلها و واحدهای صنعتی به شمار میآید. در این نوع فن، جریان هوا به موازات محور میوزد و پرهها با چرخش خود، انرژی لازم برای انتقال و فشردهسازی هوا را تأمین میکنند. این ویژگی باعث میشود فنهای محوری بتوانند در فضاهای محدود و کانالهای طویل، جریان هوای مورد نیاز را با کارایی مطلوب تأمین کنند.
در معادن زیرزمینی، فن تهویه محوری در نقشهای مختلف به کار میرود. در سطح، فنهای محوری بزرگ میتوانند به عنوان فن اصلی برای تأمین یا تخلیه هوا عمل کنند و در زیرزمین، فنهای موضعی محوری به نزدیکی جبهههای کار انتقال داده میشوند تا انشعابات دوردست نیز هوای تازه دریافت کنند. در تونلهای راهسازی و پروژههای زیرزمینی شهری، این فنها برای تخلیه دود، گاز و گرد و غبار و ایجاد جریان پیوسته هوا در طول مسیر استفاده میشوند.
طراحی فن تهویه محوری در کاربردهای معدنی باید به گونهای باشد که علاوه بر ایجاد حجم هوای کافی، از نظر استحکام مکانیکی و ایمنی نیز قابل اعتماد باشد. بدنه، پرهها و اتصالات باید توان تحمل لرزش، تغییرات فشار و شرایط محیطی سخت را داشته باشند. در محیطهای دارای گاز یا گرد و غبار قابل اشتعال، استفاده از نسخههای ضدانفجار و توجه به جزئیات الکتریکی و مکانیکی الزامی است. در برخی مدلها، قابلیت معکوسسازی جریان نیز پیشبینی میشود تا در شرایط اضطراری، جهت حرکت هوا به سرعت تغییر یابد.
از نظر نگهداری، فن تهویه محوری با ساختار ساده خود، در صورت رعایت بازبینی و روغنکاری منظم، عمر کاری بالایی خواهد داشت. کنترل لرزش، نظارت بر وضعیت یاتاقانها، بررسی تراز نصب و پاکسازی پرهها از گرد و غبار، از فعالیتهای اصلی در برنامه نگهداری است. با انتخاب درست فن تهویه محوری، طراحی دقیق محل نصب و اجرای برنامه نگهداری، این تجهیز میتواند سالها نقش کلیدی خود را در تأمین تهویه ایمن و پایدار در معادن، تونلها و واحدهای صنعتی ایفا کند.