تجهیزات تهویه معدن زغالسنگ مجموعهای گسترده از فنها، کانالها، سامانههای کنترلی و ابزارهای ایمنی است که به طور مشترک وظیفه تأمین هوای تازه و تخلیه هوای آلوده را در شبکه زیرزمینی بر عهده دارند. در معادن زغالسنگ، خطر تجمع گازهای قابل اشتعال، گرد و غبار زغال و افزایش دما، تهویه را به یکی از مهمترین ارکان ایمنی تبدیل میکند. بنابراین انتخاب، طراحی و نگهداری تجهیزات تهویه باید با دقت و بر اساس استانداردهای تخصصی انجام شود.
در سطح، فنهای اصلی تهویه به عنوان قلب شبکه عمل میکنند و هوا را به داخل شفتها میرانند یا از مسیرهای بازگشت خارج میکنند. این فنها اغلب ساختار ضدانفجار داشته و برای کار مداوم در ظرفیت بالا طراحی میشوند. در داخل معدن، فنهای موضعی در نزدیکی جبهههای استخراج و راهگاههای دوردست نصب میشوند تا هوای تازه را به نقاطی که جریان کلی تهویه به سختی به آنها میرسد منتقل کنند. ترکیب صحیح فنهای اصلی و موضعی، به ایجاد شبکهای متوازن و کارآمد کمک میکند.
علاوه بر فنها، تجهیزات تهویه معدن زغالسنگ شامل کانالها، لولههای انعطافپذیر، دریچههای کنترلی، درهای هوابند و سازههای تقسیم جریان است. این اجزا مسیر حرکت هوا را شکل میدهند و با تنظیم باز و بسته بودن دریچهها، میتوان توزیع دبی در شاخههای مختلف را کنترل کرد. استفاده از مواد مقاوم در برابر سایش و حریق برای کانالها و اتصالات، در محیطی که گرد و غبار زغال و خطر آتشسوزی وجود دارد، اهمیت زیادی دارد.
بخش دیگری از تجهیزات تهویه معدن زغالسنگ، سامانههای پایش و ایمنی است. حسگرهای گاز، دما و فشار، وضعیت واقعی هوا را در نقاط مختلف شبکه اندازهگیری میکنند و اطلاعات را به اتاق کنترل منتقل مینمایند. بر اساس این دادهها، میتوان سرعت فنها را تنظیم کرد، دریچهها را تغییر وضعیت داد و در صورت بروز خطر، هشدارهای لازم را صادر کرد. برنامهریزی نگهداری برای تمامی تجهیزات تهویه، شامل فنها، کانالها و ابزار پایش، نقش مهمی در جلوگیری از حوادث دارد. با یک مجموعه کامل و هماهنگ از تجهیزات تهویه، معدن زغالسنگ میتواند در چارچوب استانداردهای ایمنی، تولید پایدار و بلندمدت را تحقق بخشد.